Εκδηλώσεις

Δευτέρα, 25 Σεπτεμβρίου 2017

Η Ευρωπαϊκή Γιορτή Πουλιών 2017 στον υγρότοπο του Μουστού.

Γραφείο Τύπου ΦΔ Όρους Πάρνωνα & Υγροτόπου Μουστού

Αγαπητοί φίλοι,
Καλημέρα και καλή εβδομάδα, με αφορμή την Πανευρωπαϊκή Γιορτή των Πουλιών (EuroΒirdwatch) που πραγματοποιείται κάθε χρόνο το πρώτο σαββατοκύριακο του Οκτωβρίου, ο Φορέας Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου. συμμετέχει για 6η συνεχόμενη χρονιά στη διοργάνωση αυτή με εκδήλωση η οποία θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου 2017 στη λιμνοθάλασσα Μουστού. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο πανοραμικό σημείο του υγροτόπου Μουστού από τις 10:00 π.μ. έως τις 14:00 μ.μ. με ελεύθερη συμμετοχή για το κοινό.
Με εκτίμηση,
Αρβανίτης Διαμαντής
Ξεναγός, Υπεύθυνος Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Καστάνιτσας
Τμήμα Πληροφόρησης Εκπαίδευσης και Δημοσιότητας

Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού
Άστρος Αρκαδίας, Τ.Κ. 22001
Τηλ.: 27550 22021, εσωτ.(5), Φαξ: 27550 22806
Email: press@fdparnonas.gr
Web: www.fdparnonas.gr


Άστρος, 25/09/2017
ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Η Ευρωπαϊκή Γιορτή Πουλιών 2017 στον υγρότοπο του Μουστού.

Η Ευρωπαϊκή Γιορτή των Πουλιών (EuroΒirdwatch) πραγματοποιείται κάθε χρόνο, εδώ και 23 χρόνια, το πρώτο σαββατοκύριακο του Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή ορνιθολογικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων, ταυτόχρονα σε 40 περίπου χώρες. Αποτελεί τη μεγαλύτερη εκδήλωση του BirdLife International με αφορμή το ταξίδι της μετανάστευσης εκατομμυρίων πουλιών και συντονίζεται στην Ελλάδα από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Ο Φορέας Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού συμμετέχει για 6η συνεχή χρονιά στη διοργάνωση αυτή με ημερήσια δράση η οποία θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου 2017 στη λιμνοθάλασσα Μουστού, σε συνεργασία με το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου.
Το θέμα της διοργάνωσης λόγω περιόδου είναι η προστασία των μεταναστευτικών πουλιών και των βιοτόπων τους, με σκοπό να αξιοποιηθεί η αγάπη που τρέφει ο κόσμος και ειδικά τα παιδιά προς τα πουλιά, τονίζοντας την ανάγκη προστασίας των μεταναστευτικών πουλιών και των περιοχών όπου φωλιάζουν, αναπαράγονται, σταματούν για τροφή και ξεκούραση, καθώς και των μεταναστευτικών διαδρομών στο σύνολό τους. Επιπλέον, αποτελεί μια καλή ευκαιρία για τους λάτρεις της άγριας ορνιθοπανίδας να παρακολουθήσουν ένα στιγμιότυπο της μετανάστευσης των πουλιών από κοντά, να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν για αυτό το ιδιαίτερο φυσικό φαινόμενο.
Η ημερήσια δράση, που θα ξεκινήσει με παρατήρηση πουλιών στο πανοραμικό σημείο του υγροτόπου Μουστού, περιλαμβάνει:
  • παρατήρηση άγριας ορνιθοπανίδας από τις 10:00 έως τις 14:00 με τη χρήση ειδικού εξοπλισμού (κιάλια, τηλεσκόπια) και βοηθημάτων (έντυποι οδηγοί αναγνώρισης, φωτογραφικό υλικό),
  • δραστηριότητες Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας,
  • περιβαλλοντικό εργαστήριο κατασκευής ταΐστρας και ποτίστρας για τα μεταναστευτικά πουλιά από τις 11:00 έως τις 12:30 για τα παιδιά,
  • σύντομη πεζοπορία προς τα τρία παρατηρητήρια περιμετρικά του υγροτόπου,
  • επανένταξη πουλιών στο φυσικό τους περιβάλλον, σε συνεργασία με το Σύλλογο Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ,
  • διανομή έντυπου ενημερωτικού υλικού για την προστατευόμενη περιοχή.
Η συμμετοχή για το κοινό είναι ελεύθερη.
Περισσότερες Πληροφορίες:
Φορέας Διαχείρισης
Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού
Άστρος Αρκαδίας, 22001
Τηλ: 27550 22021 (εσωτ. 5), Fax: 27550 22806
Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου
Καστρί Αρκαδίας, 22013
Τηλ: 27920 22004, Fax: 27920 22009

Σάββατο, 19 Αυγούστου 2017

Η Παραδοσιακή Τέχνη της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας



  ΠΑΡΑΔΟΣΗ & ΤΕΧΝΕΣ  


Η Παραδοσιακή Τέχνη της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας είναι η πρακτική γνώση για την εξασφάλιση και επεξεργασία των πρώτων υλών (πέτρα, χώμα κτλ.) και τη δημιουργία κατασκευών (κτηρίων, γεφυριών, μαντρών κ.ά.), όπως διαμορφώθηκε κυρίως κατά τον 18ο και 19ο αιώνα στην περιοχή των Λαγκαδίων Αρκαδίας. Μέρος της τέχνης ως πολιτιστικής κληρονομιάς είναι και η ζωντανή συλλογική μνήμη που σχετίζεται με αυτήν (πρακτικές, αφηγήσεις, τραγούδια κ.ά.) Στοιχεία της τέχνης διατηρούνται μέχρι σήμερα από τους λιγοστούς Λαγκαδινούς μάστορες της πέτρας στην περιοχή των Λαγκαδίων.
Οι Λαγκαδινοί μάστορες της πέτρας έχουν αφήσει διάσπαρτα τα υλικά ίχνη της εργασίας τους στον πελοποννησιακό χώρο. Πρόκειται για τα άλλοτε επιβλητικά και άλλοτε ταπεινά έργα της τέχνης τους, από τα σπουδαία κτήρια έως τα ταπεινότερα έργα διαμόρφωσης του χώρου, οικισμένου και μη, που αποτυπώνουν την κατασκευαστική γνώση σε όλες τις εκφάνσεις της. Μάρτυρες της άλλοτε ακμάζουσας τέχνης εκτός από τα κάθε είδους κτίσματα και λίθινες κατασκευές, είναι και οι τοπικές προφορικές παραδόσεις, που αποτελούν ένα αρχείο συλλογικής μνήμης για την τέχνη της πέτρας και την πολυποίκιλη σημασία της στις τοπικές κοινωνίες και πολιτισμούς. Σημαντικό μέρος της τέχνης ως άυλης κληρονομιάς είναι η τοπική υπερηφάνεια όσων κατάγονται από τα Λαγκάδια, τόσο για τις ιδιαίτερες δεξιότητες και τη φήμη των μαστόρων που γέννησε ο τόπος τους όσο και για τα έργα της τέχνης τους, πολλά από τα οποία δεσπόζουν ακόμα αγέρωχα στη μοραΐτικη γη.

Μέσω της άσκησης της τέχνης αναστηλώνονται και συντηρούνται μνημεία, όπως εκκλησίες, μοναστήρια, σχολεία, γεφύρια, παλιά αρχοντικά, κτήρια προβιομηχανικής τεχνολογίας (μύλοι, λιοτρίβια, δεξαμενές κτλ.), αναλημματικοί τοίχοι για στήριξη μονοπατιών, καλλιεργήσιμων εδαφών κ.ά., ερειπωμένες ή πεπαλαιωμένες κατοικίες. Επίσης, οικοδομούνται νέα κτήρια τα οποία δεν αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία των παραδοσιακών οικισμών στους οποίους είναι ενταγμένα.​

Τα Λαγκάδια Αρκαδίας είναι μία από τις τρεις-τέσσερις εστίες της παραδοσιακής τέχνης στον ελληνικό χώρο. Άλλες εστίες εντοπίζονται τόσο στην ενδοχώρα, π.χ. στην Ήπειρο (Μαστοροχώρια) και τη Δυτική Μακεδονία (Πεντάλοφος), όσο και στα νησιά των Κυκλάδων (π.χ. Ανάφη, Νάξος, Σαντορίνη, Τήνος κ.ά.).

Εγγράφηκε  στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2017.





























http://ayla.culture.gr/%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE-%CF%84%CE%AD%CF%87%CE%BD%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%80%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CE%BB%CE%B1%CE%B3/

Κυριακή, 16 Ιουλίου 2017

Το σπήλαιο Κάψια κατατάσσεται στα 10 πιό αξιόλογα σπήλαια της Ελλάδας



Μία όμορφη απόδραση από τα καθημερινά, είναι και η επίσκεψη στο σπήλαιο Κάψια. Το σπήλαιο Κάψια κατατάσσεται στα 10 πιό αξιόλογα σπήλαια της Ελλάδας. Είναι στο Νομό Αρκαδίας, καί βρίσκεται 1,5 χιλιόμ. βόρεια του χωριού Κάψια, καί ανήκει στο περίπλοκο σύστημα καταβοθρών, του οροπεδίου Μαντινείας. Το σπήλαιο πρώτο αντίκρισε ο αρχαιολόγος Γουσταύος Φουζέρ το 1887 ενώ πραγματοποιούσε ανασκαφές στην αρχαία Μαντινεία. Το 1974 ανακαλύφθηκε καί νέο τμήμα του σπηλαίου. Στο σπήλαιο βρέθηκαν ίχνη παλιάς πλημμύρας καί πλήθος από θραύσματα ανθρώπινων οστών καί κρανίων κ.λ.π. 
Όσοι δεν έχετε επισκεφθεί το πανέμορφο καί εντυπωσιακό σπήλαιο Κάψια, είναι ευκαιρία να το θαυμάσετε από κοντά.... Εμείς μείναμε ενθουσιασμένοι καί σας το προτείνουμε ανεπιφύλακτα....
( Οι φωτογραφίες είναι με τάμπλετ δίχως φλας....Το ιστορικό του σπηλαίου, από το ενημερωτικό έντυπο στην είσοδο του σπηλαίου.)

Τετάρτη, 14 Ιουνίου 2017

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος - Περιβαλλοντικές δράσεις του Φορέα Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού για την «Ομορφιά του φυσικού περιβάλλοντος σε ουρανό και γη»

   ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ   


Στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (05 Ιουνίου) με θέμα «Η ομορφιά του φυσικού περιβάλλοντος σε νερό και γη», ο Φορέας Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού σε συνεργασία με δύο σχολεία της περιοχής, οργάνωσε δράσεις περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για μαθητές.
Την Πέμπτη 08.06.2017 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη περιβαλλοντικής ενημέρωσης στο Δημοτικό Σχολείο Δολιανών Αρκαδίας με προβολή παρουσίασης από στελέχη του Φορέα Διαχείρισης της θεματικής «Βότανα και Αρωματικά φυτά στον Πάρνωνα». Αφορούσε στη γνωριμία των μαθητών με τον χλωριδικό πλούτο της προστατευόμενης περιοχής, η οποία χαρακτηρίζεται ως «βοτανικός παράδεισος», κάνοντας κυρίως, αναφορά στα βότανα και στα αρωματικά φυτά, στη χρήση τους από τα αρχαία χρόνια για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων, στους μύθους και στις παραδόσεις που τα συνοδεύουν, στις πιέσεις και στις απειλές που δέχονται. Τέλος, τοποθετήθηκαν ταμπελάκια  με τα είδη των φυτών που είχαν φυτευτεί σε πρότερη δράση φύτευσης αρωματικών φυτών στο σχολείο σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης.
Την ίδια μέρα πραγματοποιήθηκε δράση εθελοντικού καθαρισμού ακτής στην περιοχή «Χερονησίου» (Περιοχή Απόλυτης Προστασίας της Φύσης - υγροτόπου Μουστού) από τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Ανδρέα Αρκαδίας. Σε συνέχεια του καθαρισμού, έγινε από στελέχη του Φορέα Διαχείρισης παρουσίαση της θεματικής «Ζώα που απαντούν στην προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα & υγροτόπου Μουστού». Αφορούσε στην κατ’ αρχήν βασική γνωριμία των μαθητών με την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού, στην ανάδειξη της αξίας της βιοποικιλότητάς της και στα κυριότερα προστατευόμενα πανιδικά είδη που διαβιούν στην περιοχή, με αναφορά στις πιέσεις και στο καθεστώς προστασίας τους αλλά και στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων των Ζώων.
Με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών για τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας, ο Φορέας Διαχείρισης υλοποίησε για 7η συνεχή χρονιά δράσεις περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, μεταφέροντας στους μελλοντικούς χρήστες της περιοχής, το μήνυμα της σημαντικότητας προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και γενικά των οικοσυστημάτων.

Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού
Τμήμα Πληροφόρησης, Εκπαίδευσης & Δημοσιότητας
Πληροφορίες: Αγνή Αναστασιάδη
Άστρος Αρκαδίας, 22001
Τηλ: 27550 22021 εσωτ. 5, Fax: 27550 22806

Τρίτη, 13 Ιουνίου 2017

Ο Αγκαίος φέρεται ως ο πρώτος που καλλιέργησε αμπέλια στην Πελοπόννησο

"Πολλά πέλει μεταξύ κύλικος και χείλεος άκρου”
(δηλαδή: υπάρχει μεγάλη απόσταση από το ποτήρι μέχρι τα χείλια)

– Μια διδακτική ιστορία από την Αρκαδική αρχαιότητα με τον Τεγεάτη Αγκαίο, τον πρώτο καλλιεργητή αμπελιών.
~~~~~~~~~~~~~~~
Ο Αγκαίος, ήταν ιστορικό πρόσωπο από την Τεγέα, γιος του βασιλιά των Αρκάδων Λυκούργου, εγγονός του ονοματοδότη της γειτονικής μας Αλέας, Άλεου και αδελφός του επίσης Βασιλιά των Αρκάδων Έποχου. Ο γιός του Αγκαίου Αγαπήνορας βασίλευσε στην Αρκαδία κατά την περίοδο του Τρωικού πολέμου και ήταν ο αρχηγός των Αρκάδων (και των Στυμφαλίων φυσικά) στην εκστρατεία των Αχαιών
Ο Αγκαίος μιας και καταγόταν από Βασιλική οικογένεια, -αλλά δεν έτυχε όμως να έχει τις βασιλικές σκοτούρες ως δευτερότοκος- φαίνεται πως το είχε ρίξει στη μποέμικη ζωή και στο κυνήγι της περιπέτειας.
Γι’αυτό πήρε μέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία μαζί με τον αδελφό του Αμφιδάμαντα αλλά και στο μοιραίο γι αυτόν κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου.

Ο Αγκαίος φέρεται ως ο πρώτος που καλλιέργησε αμπέλια στην Πελοπόννησο. Αναφέρεται όμως ότι η δόξα που είχε αποκτήσει ως Αργοναύτης, τον έκανε να συμπεριφέρεται υπεροπτικά και άσχημα σε όσους δούλευαν στα κτήματά του. Τους μιλούσε με λόγια προσβλητικά, τους ταπείνωνε χτυπώντας τους για ασήμαντα ζητήματα και τους πίεζε πολύ στη δουλειά. Κάποιος γέροντας δούλος, λοιπόν, που δεν άντεχε άλλο την καταπίεση του Αγκαίου, την ώρα του τρύγου, τον καταράστηκε να μην προφτάσει να πιει κρασί από τη νέα σοδειά του. Όταν λοιπόν ο Αγκαίος άνοιξε τους πίθους με το νέο κρασί, τη στιγμή που ήταν έτοιμος να πιει το κρασί, είπε να του φωνάξουν το γέρο δούλο και τον ειρωνεύτηκε δημόσια για τις μάταιες κατάρες του.
Εκείνος όμως του απάντησε με μια φράση, που έκτοτε έμεινε παροιμιώδης :
Πολλά πέλει μεταξύ κύλικος και χείλεος άκρου”
(δηλαδή: υπάρχει μεγάλη απόσταση από το ποτήρι μέχρι τα χείλια).
Πράγματι εκείνη τη στιγμή έφτασε είδηση για την καταστροφή του αμπελώνα του Αγκαίου από τον Καλυδώνιο κάπρο. Ο Αγκαίος άφησε κάτω το ποτήρι με το κρασί και έτρεξε μαζί με άλλους να σκοτώσει τον κάπρο, αλλά τελικά κατασπαράχτηκε απ` αυτόν. Έτσι η κατάρα του ταλαιπωρημένου δούλου έπιασε και ο Αγκαίος δεν ήπιε ποτέ από το καινούργιο κρασί του …
_____________

Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

ΟΡΕΙΝΗ ΑΡΚΑΔΙΑΣ: "Στη ρωγμή του χρόνου"

ΑΠΟ//ΔΡΑΣΕΙΣ


Πετρόκτιστα χωριά, πλούσια τρεχούμενα νερά, ιστορικά μοναστήρια, βραβευμένα μονοπάτια, ζεστοί ξενώνες, πέτρινα γεφύρια, μακραίωνες παραδόσεις. Η ορεινή Αρκαδία σε καλεί να γίνεις πρωταγωνιστής σε ένα σκηνικό ανοιξιάτικης απόδρασης. [...]

Δείτε περισσότερα στο: 

Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

ΑΡΚΑΔΙΚΟ ΒΗΜΑ: ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ "Ο Αλφειός είναι ένας ποταμός που ιστορείται σε πολλούς μύθους"

 ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ 

Κυκλοφόρησε το "Αρκαδικό Βήμα" Απρίλιος 2017 με πρώτο θέμα : 
"Η τοπική κοινωνία της Μεγαλόπολης εκφράζει την αντίθεσή της "Οχι στην κατασκευή και λειτουργία Χώρου Διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων στη Μεγαλόπολη"
Δείτε ολόκληρη την εφημερίδα στη δ/νση: http://selides-arkadias.blogspot.gr/

Πέμπτη, 30 Μαρτίου 2017

Ο Αλφειός, ένας ποταμός που ιστορείται σε πολλούς μύθους...

Για να γνωρίσουμε και να αγαπήσουμε τις ομορφιές της πατρίδας μας....

γράφει ο Νίκος Π. Αϊβαλής*

ΑΛΦΕΙΟΣ


Ο Αλφειός είναι ο σημαντικότερος ποταμός της Πελοποννήσου, καθώς και ο μεγαλύτερος, τόσο από πλευράς μήκους, όσο και υδάτινου όγκου. Το μήκος του (110 χιλιόμετρα) τον κατατάσσει στην πέμπτη θέση των μεγαλύτερων σε μήκος ποταμών που τα νερά τους βρίσκονται αποκλειστικά στην ελληνική γη.  Λέγεται επίσης και Ρουφιάς, που προέρχεται από λαϊκή παρετυμολογία μετά από πολλές μεταπτώσεις: Αλφειός - Αλφειάς - Αρφειάς – Ρουφιάς. Το όνομα του ποταμού ετυμολογείται από το αρχαίο ρήμα “αλφάνω” που σημαίνει πλουτοδοτώ, προσφέρω πλούτο εξ ου και η λέξη «τιμαλφή». Ο Όμηρος τον αποκαλεί υπέροχα “ΙΕΡΟΝ ΡΟΟΝ ΑΛΦΕΙΟΙΟ”.

Πηγάζει στην Αρκαδία, κοντά στο χωριό Καμποχώρι, στους πρόποδες του Ταϋγέτου, διατρέχει το λεκανοπέδιο της Μεγαλόπολης και περνά δίπλα από την Καρύταινα. Στην πορεία του δέχεται τα νερά των ποταμών Ελισσώνα, Λούσιου Λάδωνα, Ερύμανθου και του Κλαδέου. Tέλος χύνεται στο βόρειο άκρο του Κυπαρισσιακού κόλπου στην πλευρά της Ηλείας,κοντά στο Κατάκολο.


Το ρεύμα του ποταμού αυτού είναι ορμητικό και μεταφέρει πολλές ύλες με την οποία και γίνονται συνεχείς προσχώσεις με συνέπεια να δημιουργούνται στη θάλασσα σε αρκετή ακτίνα λωρίδες γης, λαιμοί και λιμνοθάλασσες, όπως είναι: της Αγουλινίτσας, της Μουριάς και του Καϊάφα.

Ο Αλφειός είναι ένας ποταμός που ιστορείται σε πολλούς μύθους. Κατά την ελληνική μυθολογία ο Αλφειός ήταν ένας από τους θεοποιημένους ποταμούς των Ελλήνων, που λατρευόταν κυρίως στην Αρκαδία, αλλά και στην Ηλεία και την Μεσσηνία. Φερόταν ως γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, απόγονος του Ήλιου. Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο Αλφειός ήταν κυνηγός που αγάπησε την Αρεθούσα αλλά εκείνη δεν τον ήθελε και για να τον αποφύγει πήγε στην Ορτυγία, νησί κοντά στις Συρακούσες της Σικελίας. Ο Αλφειός από τον μεγάλο έρωτά του μεταμορφώθηκε σε ποταμό και μέσω των νερών της θάλασσας έφτασε στην Ορτυγία, κοντά στην αγαπημένη του. Στην κοιλάδα του Κάτω Αλφειού, στην Αλίφειρα, λέγεται πως γεννήθηκε η θεά Αθηνά, ενήλικη και οπλισμένη από το κεφάλι του πατέρα της Δία. Ερείπια του ναού της Αθηνάς σώζονται στη σημερινή Αλίφειρα. Σύμφωνα με τον Πλίνιο, το ποτάμι ήταν πλωτό από την εκβολή του μέχρι την περιοχή της αρχαίας Ολυμπίας, όπου οι επισκέπτες έφθαναν με μικρά σκάφη για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.


Τόσο το γύρω φυσικό περιβάλλον, με την πλούσια βλάστηση, τα παραποτάμια δάση και τα άφθονα νερά όσο και τα χωριά των περιοχών που διασχίζει, κάνουν ξεχωριστή την επίσκεψη εδώ. Ο Αλφειός στο διάβα του περνάει από πολλά διαφορετικά οικοσυστήματα και τύπους βλάστησης. Γύρω από το ποτάμι η βλάστηση αποτελείται κυρίως από πλατάνια, πολλές μεγάλες ασημοϊτιές, πικροδάφνες και λυγαριές, ενώ λίγο πιο ψηλά στους λόφους επικρατούς τα πουρνάρια, οι κουμαριές, οι κοκκορεβυθιές και τα σφενδάμια. Πολλά χαρακτηριστικά είδη της πελοποννησιακής χλωρίδας φύονται κοντά στο ποτάμι, με αξιόλογα φυτά όπως ίριδα, νάρκισσο, τουλίπα, κρόκους, κυκλαμινο, καθώς και ορχιδέες. Το μεγαλύτερο παραποτάμιο δάσος είναι αυτό στη συμβολή του Αλφειού με το Λάδωνα. Στα μικρά κανάλια και τις λιμνούλες που σχηματίζονται εκεί όπου συναντιούνται οι παραπόταμοι με τον κυρίως ποταμό αναπτύσσεται ένα πολύτιμο οικοσύστημα, με πολλά πτηνά, ανάμεσά τους και σπάνια πουλιά, αμφίβια και ψάρια. 
Η ορνιθοπανίδα περιλαμβάνει πολλά είδη που ζούνε στα παρόχθια δάση, από αρπακτικά ξεχωρίζουν οι γερακίνες, οι φιδαετοί, τα ξεφτέρια, οι πετρίτες, οι κουκουβάγιες κλπ. Κοντά στις εκβολές ζούνε ερωδιοί, κορμοράνοι και βουτηχτάρια. Από αμφίβια στον ποταμό ζούνε διάφορα είδη βατράχων, φρύνοι, ενώ η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει διάφορα είδη χελώνας, σαύρες, νερόφιδα, οχιές, αλλά και ενδημικά είδη της Πελοποννήσου όπως το κονάκι, τη μοραϊτόσαυρα, τη γραικόσαυρα, τον οφιόμορο και τη γουστέρα. Από θηλαστικά στο ποτάμι ζούνε βίδρες και στα γύρω δάση αλεπούδες, νυφίτσες, κουνάβια, ασβοί, αγριόχοιροι και σκαντζόχοιροι, ενώ σε σε διάφορα σημεία κοντά στο ποτάμι ζούνε τσακάλια. Η ιχθυοπανίδα περιλαμβάνει 22 είδη, όπως χέλια, κυπρίνους, πέστροφες, λακωνικούς πελασγούς, γουλιανούς και ποταμοκέφαλους.

Μεγάλο μέρος του ποταμού δεν είναι εύκολα προσβάσιμο για απλούς πεζοπόρους, όμως με καλό εξοπλισμό οι λάτρεις της φύσης θα ανακαλύψουν ένα ποτάμι με πλούσιο οικοσύστημα. Επίσης στο ποτάμι οργανώνονται αρκετές δραστηριότητες εναλλακτικού τουρισμού. Επίσης ο Αλφειός, σε συνέχεια του Λούσιου, προσφέρεται για rafting και διακρίνεται μάλιστα για τα εντυπωσιακά περάσματα του. Ο Αλφειός είναι μεγάλο ποτάμι και διακρίνεται για πολλά όμορφα σημεία του. Για να τον εξερευνήσετε προτιμήστε σαν αφετηρία την Ολυμπία. Από εδώ μπορείτε να ανακαλύψετε το φράγμα και τις εκβολές στα δυτικά και την συμβολή με τον Ερύμανθο και τον Λάδωνα στα ανατολικά. Αν προτιμάτε την πιο άγρια ημιορεινή διαδρομή του ποταμού, με αφετηρία την Καρύταινα μπορείτε να φτάσετε σε πολλά δυσπρόσιτα σημεία, που προσφέρονται για περπάτημα.

Νίκος Π. Αϊβαλής
________
* Προδημοσίευση από την εφημερίδα "Αρκαδικό Βήμα" αρ. φύλλου 284 // Μάρτιος-Απρίλιος 2017

~~~~~~~~~~~~

Mimis Papafragos Ωραίο και ενδιαφέρον το θέμα "τα ποτάμια της Αρκαδίας" . Ο Αλφειός όμως έχει τις πηγές του, κατα πληροφορίες πολλών, του Παυσανία και της επίσημης πινακίδας, στην Ασέα (Φραγκόβρυσο) και όχι στο Καμποχώρι όπως κακώς αναφέρει η Βικιπαίδεια...

Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

Εξερεύνηση στα μαγευτικά χωριά της Γορτυνίας

  ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ  

Η Γορτυνία είναι ίσως ο πιο μαγευτικός τόπος της Αρκαδίας. Το ορεινό του εδάφους της, η δύσκολη πρόσβαση σε μέρη, η πλούσια φύση, τα απομονωμένα αλλά γραφικότατα χωριά της, δημιουργούν εκείνες τις συνθήκες που ευνοούν την αναζήτηση και την εξερεύνηση μακρυά από την κοσμικότητα και τον μαζικό τουρισμό. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι στη περιοχή θα συναντήσουμε πολλές ιστορικές Μονές και ασκηταριά, που ταιριάζουν απόλυτα στις συνθήκες που προαναφέραμε.
Ξεκινάμε την παρουσίαση μας από τα όμορφα Τρόπαια. Αποτελούν διοικητικό και εμπορικό κόμβο της περιοχής. Είναι κτισμένα αμφιθεατρικά στην ΝΑ πλαγιά του Αγίου Γεωργίου. Από το εκκλησάκι τουΠροφήτη Ηλία, στο πευκόφυτο αλσάκι που βρίσκεται το αγροτικό κτηνιατρείο, θα στήσουμε την φωτογραφική μας μηχανή για να αποθανατίσουμε την καλύτερη θέα προς το χωριό. Ξεχωρίζουμε την εκκλησία τουΑγ. Γεωργίου, της Κοίμησης και το Παλαιό Δημοτικό Σχολείο, ένα από τα ομορφότερα Δημοτικά Σχολεία της Πελοποννήσου, το οποίο κτίσθηκε αρχές του 20ου αιώνα, με δαπάνη του Ανδρέα Συγγρού (όπως και τόσα άλλα σχολεία της περιοχής).
Δύο χιλιόμετρα νότια από τα Τρόπαια θα συναντήσουμε ένα από τα ομορφότερα Γορτυνιακά χωριά, τοΒυζίκι. Πανέμορφος ιστορικός οικισμός που έχει χαρακτηριστεί επίσημα και παραδοσιακός. Πέρα από τα πολλά και καλοδιατηρημένα πετρόκτιστα παραδοσιακά σπίτια και αρχοντικά (όπως τουΣτασινόπουλου), τις οχυρές ενετικές κατοικίες (πύργους), ξεχωρίζουμε την επιβλητική, καλλιμάρμαρη εκκλησία του Αγίου Νικολάου και την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου που χρονολογείται από το 1650.
Τρία χιλιόμετρα ανατολικά από το Βυζίκι, στον δρόμο προς Περδικονέριθα αντικρίσουμε στο βάθος δεξιά μας τους μισογκρεμισμένους πύργους από το θρυλικό φράγκικο κάστρο της Ακοβας (13ου αιώνα που καταστράφηκε από τους Τούρκους τον 15ο αιώνα). Η Ακοβα ήταν μία από τις βαρονίες που ίδρυσε στην Πελοπόννησο ο Γοδεφρείδος Βιλεαρδουίνος. Λίγες εκατοντάδες μέτρα νοτιότερα του κάστρου της Ακοβας ο δρόμος σταματά στην πετρόκτιστη εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, η οποία υπήρξε και καθολικό μοναστηριού.
Πολύ όμορφο είναι και το επόμενο προς νότο χωριό μετά το Βυζίκι (πάλι στα δύο χιλιόμετρα), το Σταυροδρόμι. Χωριό με πολύ καλή υποδομή για διαμονή και εστίαση. Στο παρελθόν υπήρξε εμπορικό κέντρο της περιοχής. Ξεχωρίζουμε την εκκλησία της Κοίμησης (1910), το παλιό Δημοτικό Σχολείο (1909) με το μουσείο Λαϊκής Τέχνης και την ρεματιά της Μαυράδας.
Νότια από το Σταυροδρόμι θα συναντήσουμε τα χωριά Τουθόα καιΦούσκαρη με τα τρία πετρογέφυραπάνω από τον ποταμό Τουθόα και πιο ψηλά την Αετορράχη (όνομα και πράγμα), με φοβερή θέα (σε καλές μέρες) ακόμη και μέχρι την Ζάκυνθο, από τον ευρύ καλοδιαμορφωμένο με πέτρινες πλάκες, προαύλιο χώρο της κεντρικής εκκλησίας της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Αγρια ομορφιά την περιβάλλει, με το φαράγγι Τουθόα νότια και την ρεματιά Γκούρα βόρεια (εδώ θα βρούμε μέσα από δύσβατα, πλέον μονοπάτια, και την επταόροφη σπηλιά του Γιαννικούλια).
Νότια της Αετορράχης το τοπίο θα αρχίσει να γαληνεύει, καθώς θα κατευθυνθούμε προς τα χωριά του καταπράσινου κάμπου της Ηραίας (τα ερείπια της αρχαίας Ηραίας περιμένουν ακόμη κάποιον να τα ανακαλύψει). Τα χωριά της χωρίζονται σε αυτά της Ανω (ανατολικά) και της Κάτω (δυτικά) Ηραίας.
Στην Κάτω Ηραία, το πλέον γνωστό τουριστικά χωριό είναι τα Λουτρά της Ηραίας, με τις ιαματικές πηγές, αλλά και τις βυζαντινές εκκλησίες της Παναγίαςκαι του Αγιώργη (που κτίσθηκαν στα χρόνια των Παλαιολόγων).
Το Χρυσοχώρι, πάνω από την γέφυρα του Λάδωνα, που αν και σε χαμηλό υψόμετρο,προσφέρει σημεία με όμορφη θέα στον γύρω καταπράσινο κάμπο. Ο Αγιος Ιωάννης, όπου πιθανότατα 'κρύβεται' θαμμένη η αρχαία Ηραία. Ανασκαφές έδειξαν πως στην Ρωμαϊκή εποχή εύποροι πολίτες έκτιζαν εδώ τις επαύλεις τους. Ξεχωρίζουμε την εκκλησία του Προδρόμου (1873) και το Δημοτικό Σχολείο,από τα αρχαιότερα της περιοχής (1863), ο Λιώτης, τοΑγιονέρι, όπου εδώ, στις 20/03/2812, στο Αλώνι του Καλλιντέρη, σηκώθηκε πρώτο το λάβαρο της Επανάστασης, η Λιοδώρα, ανάμεσα στις κοιλάδες Λάδωνα και Αλφειού.
Ο Παρνασσός, λίγο πιο ορεινός, με παραδοσιακά σπίτια,και άπλετη θέα που φθάνει μέχρι το Ιόνιο (αξίζει να βρεθούμε εδώ το ηλιοβασίλεμα), οΠαπαδάς, η Οχθια χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες οροσειράς (όπως και τα χωριάΛυσσαρέα και Αετορράχη). Η κεντρική πλατεία του χωριού θεωρείται το 'μπαλκόνι' της Γορτυνίας γιατί από εδώ μπορεί κανείς να απολαύσει, τη μαγευτική θέα προς τα 60 χωριά της περιοχής.
Η αρκαδική Αράχοβα, που βρίσκεται 2 Χλμ ΒΑ του Ράφτη. Κατά κάποιους εδώ βρισκόταν το μικρό κάστρο του Αράκλοβου του Βουτσαρά Δοξαπατρή. Ερείπια του παλιού οικισμού βρίσκονται διάσπαρτα στην πλαγιά που κατεβαίνει προς το κεφαλάρι.
Το Σαρακίνι και η Λυσσαρέα, με τα παραδοσιακά πετρόκτιστα σπίτια αμφιθεατρικά κτισμένη στους πρόποδες κατάφυτων λόφων με δρύες, πουρνάρια και σφεντάμια. Ξεχωρίζουμε τον ναό του Αγ. Νικολάου, το παλιό σχολείο, τα ξωκλήσια του χωριού και το φαράγγι της Γκούρας.
Το πανέμορφο, γραφικό κεφαλοχώρι του Σέρβου, πατρίδα τουοπλαρχηγού Φώτη Δάρα. Ξεχωρίζουμε τις εκκλησίες της Αγίας Παρασκευής με την Τρανή Βρύση, την Κοίμηση της Θεοτόκου και τηςΖωοδόχου Πηγής, στην κεντρική πλατεία του χωριού κτισμένη το 1855, και δίπλα το παλιό Δημοτικό Σχολείο, και τώρα πολιτιστικό Κέντρο. Τέσσερα χιλιόμετρα νότια του Σέρβου ο Λυκούρεσης. Από εδώ ξεκινάει και το περίφημο φαράγγι της Γκούρας που καταλήγει στην Κοκκινοράχη,με το ομώνυμο κεφαλάρι.
Ο όμορφος και γραφικός Ράφτης, με την καλύτερη υποδομή καταλυμάτων και αθλοπαιδιών, από τα χωριά της Ανω Ηραίας. Ξεχωρίζουμε το οχυρό ασκητήριο των Ταξιαρχών, τις Ενετικές Οχυρές Πούλιες και μέσα στο χωριό τις εκκλησίες των Αγ. Γεωργίου και Αγ. Δημητρίου.
Η Αγάλω με το πανέμορφο ηλιοβασίλεμα και η πανέμορφη Παλούμπα με τον πύργο του Πλαπούτα και τον λόφο Λενικό με τα λείψανα της Αρχαίας Ακρόπολης των Μελαινεών και το ξωκκλήσι της Ανάληψης.
Προχωρώντας ΝΑ θα συναντήσουμε τον Κοκκορά, με το γοητευτικό κεφαλάρι της Παναγίας, και τα Κακουρέικαστη δεξιά παραποτάμια κοιλάδα του Αλφειού, κτισμένο, εκεί που στην αρχαιότητα ήταν οι αρχαίες Μελαινεές. Πλούσια βλάστηση, κρυστάλλινα νερά με τέσσερα κεφαλάρια (με σημαντικότερο του Γκολέμη). Φεύγοντας από τα Κακουρέικα προς τον κάμπο της Ηραίας, βλέπουμε στα αριστερά μας πινακίδα προς Μυκηναϊκό τάφο που έχει μετατραπεί σε Χριστιανικό ναϊδριο. Το εκκλησάκι (μέσα στην σπηλιά του Λαγάφτη) είναι του Αγίου Αθανασίου Χριστιανουπόλεως.
Γυρίζοντας στο Σταυροδρόμι, ο δρόμος δυτικά μας πηγαίνει προς τα χωριά της Δυτικής Γορτυνίας με πρώτο το άγνωστο αλλά τόσο πλούσιο σε φυσικά και πολιτισμικά αξιοθέατα,Καλλιάνι, όπως το μισογκρεμισμένο πέτρινο ερείπιο της πρώτης Δημοτικής Σχολής, του χωριού (και μιας από τις παλαιότερες της περιοχής) κτισμένο το 1859. Βγαίνοντας από το Καλλιάνι στον δρόμο για Σταυροδρόμι, ακολουθούμε δεξιά την πινακίδα για το ιχθυοτροφείο στην ρεματιά Γούρνα (παλιός μυλότοπος της περιοχής). Εδώ, σε μία θαυμάσια τοποθεσία, στα νερά του Τουθόα λειτουργεί ιχθυοτροφείο με πέστροφες.
Πριν το Καλλιάνι, σύντομη διασταύρωση δύο χιλιομέτρων ΒΔ, μας πηγαίνει στην όμορφη Δόξα με τον μεγαλοπρεπή Ναό του Αγίου Νικολάου (1910) και το παλιό πετρόκτιστο Δημοτικό Σχολείο(1927).
Στην δυτική Γορτυνία, θα γνωρίσουμε αρκετά άγνωστα στο ευρύ κοινό χωριά, αλλά συνάμα τόσο όμορφα, όπως η Ελαία, με πολλές φυσικές ομορφιές (καταρράκτες), δίπλα στονΕρύμανθο, τελευταίο άκρο τηςΑρκαδίας πριν περάσουμε στον Ν. Ηλείας και τον Δήμο Φολόης.
Πίο ψηλά, η Χώρα, με τον ιστορικό ναό του Αγίου Αθανασίου (που το ξύλινο τέμπλο του «κοσμούν» τρύπες από τις σφαίρες με τις οποίες οι Γερμανοί εκτέλεσαν εντός του ναού στις 23-08-1943, ένδεκα κατοίκους του χωριού) και λίγο έξω από την Χώρα την Μονή Καπέλης και το φαράγγι του Ερύμανθου με τοπουρνογέφυρο (1718).
Βορειότερα της Χώρας, οι Ράχες, πανέμορφο χωριό των Τροπαίων κτισμένο σε κορυφή υψώματος με απεριόριστη θέα σε όλο τον ορίζοντα (Χελμό, ΛαγκάδιαΗραία, Λάλα). Ο δρόμος από τις Ράχες κατηφορίζει νότια προς το Τουμπίτσι, κτισμένο πλάι στον Λάδωνα με την παλιά πετρόκτιστη γέφυρα να στέκεται δίπλα στην νέα της κύριας οδικής αρτηρίας.
Από το Τουμπίτσι μία εναλλακτική χωμάτινη διαδρομή, που ξεκινά αριστερά της γέφυρας του Λάδωνα, μας οδηγεί στον δρόμο προς το χωριόΒούτση, περνώντας από μικρούς οικισμούς όπως η Αρσινόη και τοΣταυρί. Εδώ θα συναντήσουμε το πανέμορφο πέτρινο γεφύρι, στην θέση της Αρχαίας Γέφυρας, που ένωνε τις όχθες του ποταμού Αρσην. Ο ποταμός Αρσην, αναφέρεται σε κείμενα της αρχαιότητας που περιγράφουν την περιοχή της Αρχαίας Θέλπουσας.
Η Αρχαία Θέλπουσα κάλυπτε μία έκταση από το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της ΔΕΗ (στον Κάτω Σπάθαρη, βόρεια από το Τουμπίτσι) μέχρι το Χρυσοχώρι, στην Ηραία. Άκμασε τους κλασσικούς χρόνους μέχρι τον 4ο μ.χ. όταν και την διαδέχθηκε η Αρχαία Βάναινα. Ερείπια της θα συναντήσουμε βόρεια από το Τουμπίτσι μετά την διασταύρωση για Βάναινα (μετά το γεφυράκι), ακολουθώντας δεξιά χωματόδρομο που θα μας οδηγήσει στα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής του Αι-Γιάννη (5ου μ.χ.) με πλήθος αρχαίων ευρημάτων, πιθανότατα από ιερό του Ασκληπιού. Λίγα μέτρα πιο πάνω θα συναντήσουμε ερείπια οικοδομημάτων, πιθανότατα Ρωμαϊκών Λουτρών. Στην κοντινή Βάναινα, σε μία ειδυλλιακή τοποθεσία με νερά και πλατάνια θα δούμε το εκκλησάκι της Παναγίας, κτισμένο σε ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού.
Μετά τον Κάτω Σπάθαρη και το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της ΔΕΗ ο δρόμος ανηφορίζει δεξιά προς τον άγνωστο, αλλά τόσο όμορφο Σπάθαρη, με τα πετρόκτιστα σπίτια του και το αρχιτεκτονικό του στολίδι, το Δημοτικό Σχολείο, δωρεά Ανδρέα Συγγρού. Από τον Σπάθαρη χωματόδρομος μας οδηγεί στην θέση Κιόση, από όπου ξεκινά μονοπάτι που διασχίζει το φαράγγι του Σπάθαρη και καταλήγει μετά από τρίωρη διαδρομή στον Κάτω Σπάθαρη. Στον δρόμο για το Κιόσι, θα δούμε αριστερά μας στο βάθος τον απότομο βράχο που πάνω του είναι κτισμένη η Ι.Μ. της Κλειβωκάς (προσβάσιμη από τον δρόμο της Κοντοβάζαινας). Απέναντί της χωμένα στα απότομα βράχια είναι τα οχυρωμένα Μαγαζιά (όπου βρήκαν καταφύγιο οι κυνηγημένοι από τον Ιμπραήμ Έλληνες).
Από το Σταυροδρόμι, ανατολικά, ο κύριος επαρχιακός δρόμος κατευθύνεται προς το Λευκοχώρι με το ασκητήριο του Αι-Γιώργη και στην συνέχεια στο χωριό των μαστόρων της πέτρας, τα Λαγκάδια, με τα πανέμορφα πετρόκτιστα κτίσματα.
Βόρεια και ανατολικά από τοΣταυροδρόμι, το Βυζίκι και ταΤρόπαια θα γνωρίσουμε τα χωριά που βρίσκονται στην νότια πλευρά τηςΛίμνης του Λάδωνα, τον Γαλατά και το Περδικονέρι (με θέα ανατολικά τους, τους μισογκρεμισμένους πύργους του κάστρου της βαρονίας της Ακοβας), τον Συριαμάκο, τονΜπουλιάρη, και την Φτεριά, τον τελευταίο παραλίμνιο οικισμό, της τεχνητής λίμνης, πριν φτάσουμε στο Γεφύρι της Κυράς (που άλλοτε ξεπροβάλει και άλλοτε χάνεται μέσα στα νερά της λίμνης). Ξεχωρίζουμε στις όχθες της λίμνης, κάτω από τον οικισμό, το κεφαλάρι με τις πηγές και τον βυθισμένο, μέσα στα νερά της λίμνης, νερόμυλο.
Από την βόρεια και δυτική πλευρά της λίμνης θα γνωρίσουμε τα ξεχασμένα χωριά της Πέρας Μεριάς, με άγνωστες ομορφιές, όπως η παραλίμνια Μουριά, η ορεινή και απομονωμένηΞηροκαρίταινα, η Δήμητρα με το πανέμορφο φαράγγι του Λάδωνα, όπου διαδρομή μέσα από το φαράγγι φθάνει μέχρι το φράγμα της λίμνης.
Το αρχοντοχώρι την Κοντοβάζαινα με τις τέσσερις συνοικίες της, και πάνω από αυτήν στο Αφροδίσιο όρος το ιερό της Αφροδίτης της Ερυκίνης και το ξωκκλήσι του Αγίου Πέτρου, και ΒΔ, το Βελημάχι με το εκκλησάκι τηςΑνάληψης στην κορυφή του Αφροδισίου όρους.
Το Βυδιάκι με το αρχαίο τείχος και το πανέμορφο γεφύρι του Δομοκού στον Ερύμανθο (προσβάσιμο ευκολότερα από την απέναντι πλευρά της Ηλείας), και το Μοναστηράκι με τον πύργο τουΑλι-Φαρμάκη και την προτομή του γέρου του Μωριά.
Από την ανατολική πλευρά της Λίμνης, και το Γεφύρι της Κυράς της Κυράς θα ανηφορίσουμε προς την Μυγδαλιά, τον Παλαιόπυργο με τα ερείπια του φράγκικου πύργου – παρατηρητηρίου δίπλα στην εκκλησία του Αι-Γιώργη, την Πουρναριά, 'πύλη εισόδου' στην περιοχή της λίμνης, ερχόμενοι από Δάφνη, το Κουρούβελι και τους Ολομάδες, με την σπηλιά του Αγιο-Ταξιάρχη ανάμεσα τους, λαξευμένη μέσα σε απόκρημνο βράχο, για να καταλήξουμε στοΒαλτεσινίκο, ένα από το ομορφότερα Γορτυνιακά χωριά με σημαντική τουριστική υποδομή.
Παραδοσιακά σπίτια, εκκλησίες, φύση, μονοπάτια συνθέτουν ένα σύνολο που θα ικανοποιήσει και τον πιο απαιτητικό ταξιδευτή. Τρία χιλιόμετρα έξω από το Βαλτεσινίκο, στον δρόμο προς Ολομάδες, θα συναντήσουμε τοΠαλαιομονάστηρο, στο φαράγγι του Κάψαλη, αφιερωμένο στον Aγιο Νικόλαο και την Ανάληψη. Παλιό (του 1550) και ιστορικό μοναστήρι χτισμένο μέσα σε σπήλαιο στο βράχο.
Από το Βαλτεσινίκο ο δρόμος οδηγεί ΝΑ στα Μαγούλιανα, που στα 1.250μ. είναι το υψηλότερο κατοικημένο χωριό της Πελοποννήσου. Από πάνω του, με απέραντη θέα προς κάθε μεριά της Πελοποννήσου, στέκει ψηλά, στα 1450μ., το φράγκικο κάστρο του Αργυροκάστρου.
Ο δρόμος από τα Μαγούλιανα, συνεχίζει ΝΑ και συναντά τον κεντρικό δρόμο Βυτίνας – Δημητσάνας. Αριστερά, ΒΑ, θα κατευθυνθούμε (5 χλμ.) προς την κοσμοπολίτικη αλλά όχι άδικα, Βυτίνα, με την σημαντική τουριστική υποδομή και την όμορφη φύση την οποία θα χαρούμε μέσα από ατελείωτους περιπάτους. Ενας από αυτούς ακολουθεί το μονοπάτι προς το γεφύρι Ζαρζί στον Μυλάοντα ποταμό και μετά προς το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου.
Η Βυτίνα, και οι περιοχές γύρω από αυτήν, εξαιτίας του πολύ καλού ορεινού τους κλίματος, ήταν τόποι που προτιμήθηκαν για την δημιουργία Σανατορίων την εποχή της έξαρσης της φυματίωσης στα χρόνια του μεσοπολέμου. Τα κυριότερα από αυτά ήταν στο δρόμο προς Βαλτεσινίκο, το Σανατόριο της Μάννας (που κτίσθηκε το 1925-28 με εράνους και πρωτοβουλία της αδελφής του Παύλου Μελά, Αννας - γνωστής ως Μάννας), το Σανατόριο 'Ιθώμης' Αγιος Τρύφων που κτίσθηκε το 1927-28 από τον πνευμονολόγο Μπόμπολα, και διέκοψε την λειτουργία του το 1941 και το ημιτελές σανατόριο των πνευμονολόγων Μπόμπολα – Γερουλάνου, λίγο έξω από την Αλωνίσταινα, πριν στρίψουμε για Κοκκινόβρυση (από πάνω του βρίσκεται η Δίπορτη Σπηλιά, καταφύγιο των Ελλήνων όταν τους κατεδίωκαν οι Τούρκοι). Σήμερα, και τα τρία, στέκονται ερειπωμένα κουφάρια μέσα στο ελατόφυτο τοπίο που τα περιτριγυρίζει.
Δίπλα στην κοσμική και τουριστική Βυτίνα, θα συναντήσουμε χωριά λιγότερα γνωστά αλλά πλούσια σε σημεία ενδιαφέροντος αν και δεν πέρασαν ποτέ στην πρώτη γραμμή, όπως η Νυμφασία, μόλις 3χλμ. βόρεια από την Βυτίνα, με πολλά και όμορφα αξιοθέατα, την Μονή Κερνίτσας, το γεφύρι της Τζαβάραινας στον Μυλάοντα ποταμό, τοασκητήριο της Σφυρίδας, τα δασικά της μονοπάτια και τις πετρόκτιστες βρύσες της. Λίγο βορειότερα από την Νυμφασία, η Καμενίτσα, με το νεολιθικό σπήλαιο και το ασκητήριο της Ανάληψης στο οποίο θα φθάσουμεδιασχίζοντας τον Μυλάοντα ποταμό.

Από την Καμενίτσα, ο δρόμος ανηφορίζει ΒΔ προς τα χωριά Πράσινο και Αγρίδι, με την εκκλησία της Αγίας Τριάδος (1865) με το εντυπωσιακό τέμπλο και από εκεί δυτικά στις πλαγιές του Δρακοβουνίου, προς το Θεόκτιστοκαι το Δρακοβούνι, εκεί που το 1944 έγινε η ιστορική μάχη της Γόγλοβας εναντίον των Γερμανών.
Νότια από την Βυτίνα ο δρόμος περνά από το Μεθύδριο, που πήρε το όνομά του από το αρχαίο Μεθύδριο του οποίου τα λιγοστά παρατημένα μέσα στα αγκάθια ερείπια θα βρούμε στον δρόμο προς την Μονή των Αγ. Θεοδώρων, ανηφορίζοντας προς Ελάτη. Από εκεί, ο δρόμος, συνεχίζει στο έρημο σήμερα Πυργάκι και καταλήγει στην Ελάτη, όμορφο χωριό στα 1.200μ., μέσα στα έλατα. Ξεχωρίζουμε την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου και την ανακαινισμένη εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Από εδώ ο δρόμος προχωρά προς τον ΟΤΑ της Τρίπολης και το Χρυσοβίτσι.

Αν από τα Μαγούλιανα, αντί να στρίψουμε αριστερά ΒΑ προς Βυτίνα κινηθούμε δεξιά ΝΔ προς Δημητσάνα, θα περάσουμε από την Καρκαλού, στην οποία έχει αναπτυχθεί, τα τελευταία χρόνια, σημαντική τουριστική υποδομή. Εδώ στον λόφο ΝΑ του χωριού, μετά από μία πολύ όμορφη πεζοπορία μέσα στα έλατα, θα ανακαλύψουμε τα λιγοστά ερείπια της αρχαίας Θεισόας, με τα θεμέλια ιερού του Μεγάλου Θεού-Δία. Ο δρόμος που φεύγει ΝΔ της Καρκαλού, μας ανεβάζει σε 4χλμ. στο χωριό Ράδου. Παραδοσιακός καταπράσινος οικισμός μέσα στα έλατα, που προσφέρεται για ορεινές αποδράσεις. Στα 1.200 μέτρα, προσφέρει ωραία δροσιά το καλοκαίρι και πλούσιο χιόνι τον χειμώνα.
Συνεχίζοντας ΝΔ θα φθάσουμε στην ιστορική Δημητσάνα πατρίδα του Εθνομάρτυρα Γρηγορίου του Ε’, με την πληθώρα από αξιοθέατα και σημαντική τουριστική υποδομή, και κοντά της τα άγνωστα σε πολλούς αλλά πανέμορφα χωριά της περιοχής, όπως η Ζάτουνα, τόπος εξορίας του Μ. Θεοδωράκη που στεγάζει και το μουσείο του, ή ο Βλόγγος, με γοητευτική θέα προς το Ιόνιο πέλαγος, που τα λιτά πετρόκτιστα σπίτια του έχουν προταθεί από το ΤΕΕ όπως τύχουν πρώτου βαθμού προστασίας, σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ, και λίγο πιο κάτω ηΜελισσόπετρα, πατρίδα του μεγάλου μουσουργού μας, Δημήτρη Μητρόπουλου.

Στην Δημητσάνα, μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το πολύ ενδιαφέρον υπαίθριο μουσείο υδροκίνησης, που δημιουργήθηκε το 1997 κάτω από το κεφαλάρι του Αι-Γιάννη, στην θέση όπου την προβιομηχανική εποχή λειτουργούσαν παραδοσιακές μονάδες με κινητήρια δύναμη το νερό (νερόμυλος - νεροτριβή - βυρσοδεψείο - μπαρουτόμυλοι - δεξαμενές).
Λίγο έξω από την Δημητσάνα, θα επισκεφθούμε τον Λινό των Κολοκτρωναίων δίπλα στην Μονή Αιμυαλών, όπου το 1806 ομάδα έξι κλεφτών υπό τον Γιάννο Ζορμπά (Κολοκοτρώνη) βρήκαν ηρωικό αλλά τραγικό θάνατο.

Δέκα περίπου χιλιόμετρα νότια από την Δημητσάνα θα φθάσουμε στην Στεμνίτσα, το ομορφότερο για κάποιους, Αρκαδικό χωριό, με την ιστορική Μονή της Χρυσοπηγής, που ιδρύθηκε το 1443 και στην οποία συνεδρίαζε η Α' Πελοποννησιακή Γερουσία. Χωριό όπου αναπτύχθηκε η τέχνη της μεταλλοτεχνίας η οποία διδάσκεται μέχρι σήμερα στην εκεί δημόσια σχολή της Αργυροχρυσοχοΐας.
Βγαίνοντας από την Στεμνίτσα, στον δρόμο προς Δημητσάνα, θα συναντήσουμε στα δεξιά μας πινακίδα προς Αγιο Δημήτριο. Εδώ σήμερα σώζονται τα λείψανα της μονής του Αγίου Δημητρίου η οποία πυρπολήθηκε και καταστράφηκε από τους Αλβανούς το 1779 στα Ορλωφικά.

Αλλά και στα πέριξ χωριά της Στεμνίτσας και της Δημητσάνας, τι να πρωτοδεί κανείς; Το Ζυγοβίτσι με το μνημείο του σώματος των Αθανάτων , και την εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος με τον πολυέλαιο,που έφερε σαν λάφυρο από το σαράι της Τριπολιτσάς ο Κολοκοτρώνης, το Παλαιοχώρι που στον πλάτανο των Αγ. Αναργύρωναποφάσιζαν οι Κολοκοτρωναίοι με τους προεστούς του χωριού για την συμμετοχή στον αγώνα της ανεξαρτησίας, αλλά και με τις όμορφες αποδράσεις στον Λούσιο (στο γεφύρι του Κοντού - 1864) και το φαράγγι του, ή το υποδειγματικά φροντισμένο Ελληνικό με τα παραδοσιακά πηγάδια στην είσοδό του?

Από το Ελληνικό συνεχίζοντας ΝΑ θα περάσουμε από τα χωριά Σύρνα,ΨάριΠαλαμάρι και Παύλια πριν φθάσουμε στα χωριά της Μεγαλόπολης. Συνεχίζοντας νότια θα κατευθυνθούμε προς την όμορφη Καρύταινα.

Στον δρόμο από Στεμνίτσα προς Ελληνικό θα συναντήσουμε πινακίδα που θα μας κατευθύνει προς την Αρχαία Γόρτυνα και την Ι.Μ. Ιωάννου του Προδρόμου πάνω από τον Λούσιο. Από εκεί ξεκινούν δύο πανέμορφα μονοπάτια. Το ένα δεξιά μας οδηγεί προς τις Μονές Φιλοσόφου την παλαιά]Παλαιά Μονή Φιλοσόφου και την νέα, ενώ το δεύτερο κατηφορίζει προς τα ορμητικά νερά του Λούσιου και την παλιά νεροτριβή της Μονής του Προδρόμου, και από εκεί συνεχίζει, και καταλήγει στην αρχαία Γόρτυνα, στο σημείο που θα συναντήσουμε το γεφύρι και τηννεροτριβή του Κόκκορη και το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα (10ου – 11ου αιώνα).
Κάτω από το γεφύρι του Κόκκορη, στην Αρχαία Γόρτυνα, οι τολμηροί μπορούν να κολυμπήσουν στα παγωμένα νερά του Λούσιου. Από εδώ ξεκινούν και rafters οι οποίοι κάνουν την διαδρομή προς το Ατσιχωλίτικο γεφύρι.
Η Αρχαία Γόρτυς είναι κτισμένη στην δεξιά όχθη του Λούσιου και καλύπτει μία έκταση που ξεκινά από τον ναό του Ασκληπιού και τα ιαματικά Λουτρά (4 Χλμ. ΒΑ του Ατσιχώλου), και φτάνει στην ακρόπολη της Γόρτυνας, 2.5Χλμ. ανατολικά του Ατσιχώλου. Η Γορτυνία είναι τόσο πλούσια σε σημεία ενδιαφέροντος που είναι πολύ δύσκολο όλα αυτά να περιγραφούν σε ένα συνοπτικό κείμενο χωρίς να «αδικήσουμε» κάποιο από αυτά. Αυτές, λοιπόν, είναι μερικές μόνο από τις επιλογές μας που σας προτείνουμε να επισκεφθείτε εξερευνώντας την ευρύτερη περιοχή της. 
____________
* από τις σελίδες του Exploring Greece.